Europejski opór przeciwko SLAPP-om

lipiec 9, 2025

2 lipca ponad 50 organizacji z 18 krajów wzięło udział w Europejskim Dniu Przeciwdziałania SLAPP-om, wzywając rządy do ochrony przed oligarchami i technologicznymi gigantami, którzy wykorzystują prawo jako broń przeciwko tym, którzy wypowiadają się w interesie publicznym.

Unina dyrektywa anty-SLAPP została uchwalona w celu ochrony dziennikarzy, aktywistów i watchdogów, jednak rok później większość z nas nadal nie ma żadnej ochrony. Rządy krajowe nie wywiązały się z obietnic, a tymczasem pozwy sądowe nie ustały. Każdego dnia dziennikarze, aktywiści i obrońcy praw człowieka stają w obliczu pozwów sądowych po prostu za wykonywanie swojej pracy: ujawnianie nieprawidłowości, stawanie w obronie społeczności, mówienie prawdy. Te zastraszające działania prawne – SLAPP-y – mają na celu wysysanie czasu, pieniędzy i morale. Ich celem jest zastraszenie ludzi i zmuszenie ich do milczenia oraz wyparcie krytycznych głosów z życia publicznego.

2 lipca był symbolicznym momentem w oporze przeciwko SLAPP-om, ponieważ Greenpeace International rzuciło wyzwanie amerykańskiej firmie Energy Transfer w sądzie w Holandii, co było pierwszym dużym testem dyrektywy UE przeciwko SLAPP-om. Wielomiliardowa firma Energy Transfer wniosła dwa kolejne pozwy SLAPP przeciwko Greenpeace International i Greenpeace w USA po pokojowych protestach w Standing Rock w 2016 r. przeciwko rurociągowi Dakota Access. Pierwsza sprawa została oddalona, ​​ale organizacje Greenpeace nadal bronią się przed drugą sprawą, która jest w toku, po tym jak ława przysięgłych w Dakocie Północnej niedawno przyznała gigantowi rurociągowemu ponad 660 milionów dolarów odszkodowania za okazanie solidarności z protestem rdzennej ludności.

Aktywiści, dziennikarze, prawnicy, organizacje zajmujące się prawami człowieka i ochroną środowiska w Bośni, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Belgii, Austrii, Polsce, Serbii, Bułgarii, Luksemburgu, Hiszpanii, Portugalii, Włoszech, Rumunii, Holandii, Chorwacji, Słowenii i na Malcie wykorzystali ten symboliczny moment i zorganizowali akcje online i offline przeciwko rosnącemu zagrożeniu SLAPP-om.

Ten dzień pokazał, że pomimo wzrostu autorytaryzmu i oligarchii w Europie i na świecie, opór jest żywy i silniejszy niż kiedykolwiek. I nie chcemy zatrzymać się na tym dniu. CASE, Koalicja Przeciwko SLAPP-om w Europie, której członkiem jest Sieć Obywatelska Watchdog Polska, buduje ruch krajowych grup roboczych, które motywują rządy do ochrony wolności słowa i prawa do protestu. Krajowe Grupy Robocze zostały utworzone w 21 różnych krajach w Europie, w tym w Polsce.

Jeśli jesteś zainteresowany dołączeniem do CASE, wyślij wiadomość e-mail na adres contact@the-case.eu lub bezpośrednio do koordynatora CASE na adres daisy@indexoncensorship.org.

Inną siecią, do której można dołączyć jest Legally Green – nieformalna sieć prawników, którzy wspierają aktywistów w całej Europie i grupy wsparcia prawnego prowadzone przez aktywistów, licząca ponad 100 członków z ponad 60 organizacji w ponad 20 krajach w Europie. Oferuje również miesięczny biuletyn na temat trwających spraw sądowych i wydarzeń związanych z represjami wobec aktywistów klimatycznych i sprawiedliwości społecznej w całej Europie.